“Nobel Prize Complete Guide – Alfred Nobel to Indian Winners”.

 

 

నోబెల్ బహుమతి

ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన అవార్డులలో ఒకటైన నోబెల్ బహుమతి గురించి మనం ఈ రోజు తెలుసుకుందాం. మానవాళి అభివృద్ధికి, శాంతి స్థాపనకు, విజ్ఞాన శాస్త్రం, సాహిత్యం వంటి రంగాలలో అసాధారణ సేవలు చేసిన వారికి అందించే గౌరవమే నోబెల్ బహుమతి.

ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ ఎవరు?

నోబెల్ బహుమతుల స్థాపకుడు ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్.  అయన 1833లో స్వీడన్ దేశంలో జన్మించారు.  అయన ఒక విజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త, రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు మరియు ఆవిష్కర్త.  ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ డైనమైట్ అనే పేలుడు పదార్థాన్ని ఆవిష్కరించాడు.  ఈ ఆవిష్కరణ నిర్మాణ పనులకు ఉపయోగపడినప్పటికీ, యుద్ధాలలో కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది. ఒక సందర్భంలో, ఒక పత్రిక పొరపాటున నోబెల్ మరణించినట్లు ప్రచురించి, అతన్ని “మరణాల వ్యాపారి” అని వర్ణించింది. దీంతో నోబెల్ తన జీవితం గురించి ఆలోచించి, తన సంపదను మానవాళి మేలు కోసం ఉపయోగించాలనుకున్నాడు.

నోబెల్ బహుమతుల స్థాపన

1895లో ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ తన విల్ (Will) ద్వారా,  తన ఆస్తిని ప్రపంచానికి ఉపయోగపడే వారిని ప్రోత్సహించడానికి వినియోగించాలని పేర్కొన్నారు. అతని మరణం తరువాత, 1901 నుండి నోబెల్ బహుమతులు ఇవ్వడం ప్రారంభమయ్యింది.

నోబెల్ బహుమతుల విభాగాలు

ప్రస్తుతం నోబెల్ బహుమతులు 6 విభాగాలలో అందజేస్తారు:

1. భౌతిక శాస్త్రం (Physics)
2. రసాయన శాస్త్రం (Chemistry)
3. వైద్యం లేదా శరీర శాస్త్రం (Medicine / Physiology)
4. సాహిత్యం (Literature)
5. శాంతి బహుమతి (Peace)
6. ఆర్థిక శాస్త్రం (Economic Sciences)
   (ఆర్థిక శాస్త్రం బహుమతి తరువాత చేర్చబడింది) 

నోబెల్ బహుమతి ఎంపిక విధానం

ప్రతి విభాగానికి ప్రత్యేక కమిటీ ఉంటుంది.  ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిపుణులు, విశ్వవిద్యాలయాలు, సంస్థల నుండి నామినేషన్లు స్వీకరిస్తారు.  ఈ ప్రక్రియ రహస్యంగా మరియు కఠినంగా జరుగుతుంది. నిజమైన పరిశోధన, సేవ, ప్రభావాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని విజేతలను ఎంపిక చేస్తారు.

నోబెల్ బహుమతి ఏమి అందజేస్తారు?

నోబెల్ విజేతలకు: బంగారు పతకం,  ప్రశంసా పత్రం, భారీ నగదు బహుమతి అందజేస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 10న (ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జయంతి రోజున) స్వీడన్ మరియు నార్వే దేశాలలో ఈ బహుమతులు ప్రదానం చేస్తారు.

భారతీయ నోబెల్ విజేతలు

భారతదేశానికి గర్వకారణమైన కొంతమంది నోబెల్ విజేతలు:

• రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ – సాహిత్యం (1913)
• సి.వి. రామన్ – భౌతిక శాస్త్రం (1930)
• అమర్త్య సేన్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (1998)
• కైలాశ్ సత్యార్థి – శాంతి బహుమతి (2014)
• అభిజిత్ బెనర్జీ – ఆర్థిక శాస్త్రం (2019)

నోబెల్ బహుమతి ప్రాముఖ్యత

నోబెల్ బహుమతి కేవలం అవార్డు మాత్రమే కాదు.  ఇది మానవాళి సేవకు, శాంతికి, జ్ఞానానికి ఇచ్చే అత్యున్నత గౌరవం.  ఈ బహుమతి ప్రపంచవ్యాప్తంగా యువతను విజ్ఞానం, సాహిత్యం, శాంతి మార్గంలో ముందుకు నడిపించే ప్రేరణగా నిలుస్తుంది.

🏅 నోబెల్ బహుమతి పతకం – బరువు & లోహం

⚖️ బరువు (Weight)

·        ప్రతి నోబెల్ పతకం సుమారు 175 గ్రాములు

·        వ్యాసం (Diameter): 66 మి.మీ

·        మందం (Thickness): సుమారు 3 మి.మీ

🧪 ఉపయోగించిన లోహం (Metal Used)

·        నోబెల్ పతకం పూర్తిగా స్వచ్ఛమైన బంగారం కాదు

·        ఇది తయారు చేయబడింది:

o   18 క్యారెట్ గ్రీన్ గోల్డ్ (సుమారు 75% బంగారం)

o   పైపూతగా 24 క్యారెట్ స్వచ్ఛమైన బంగారం

👉 1980 కి ముందు నోబెల్ పతకాలు 23 క్యారెట్ బంగారంతో తయారయ్యేవి.
తరువాత దీర్ఘకాలికత మరియు ఖర్చు కారణంగా మార్పు చేశారు.

💰 నోబెల్ బహుమతి నగదు విలువ (Prize Money)

·        నోబెల్ బహుమతిలో పతకం మరియు నగదు వేర్వేరుగా ఇవ్వబడతాయి

·        నగదు మొత్తం ప్రతి సంవత్సరం మారుతుంది

💵 సగటు నగదు విలువ

·        సుమారు 10–11 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనర్ (SEK)

·        సుమారు అమెరికన్ డాలర్లు 9–10 లక్షలు

·        భారతీయ కరెన్సీలో సుమారు ₹7–9 కోట్లు

👉 ఒకటి కంటే ఎక్కువ మంది విజేతలు ఉంటే,
నగదు మొత్తాన్ని సమానంగా పంచుకుంటారు 

🏆 నోబెల్ విజేతకు ఏమేమి అందజేస్తారు?

ప్రతి నోబెల్ విజేతకు:

1.     🥇 నోబెల్ బంగారు పతకం

2.     📜 అధికారిక నోబెల్ డిప్లొమా

3.     💰 భారీ నగదు బహుమతి

⭐ ముఖ్యమైన విషయం

·        నోబెల్ పతకం విలువ దాని బంగారం విలువ కంటే ఎంతో ఎక్కువ

·        ఇది మానవాళి సేవకు ఇచ్చే అత్యున్నత గౌరవ చిహ్నం

ముఖ్య విశ్లేషణ:

ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ తన జీవితాంతంలో తీసుకున్న నిర్ణయం ఈ రోజుకు కోట్లాది మందికి ప్రేరణగా మారింది. నోబెల్ బహుమతి మనకు నేర్పే సందేశం ఒక్కటే - మన జ్ఞానం, ప్రతిభ, శక్తి మానవాళి మేలు కోసం ఉపయోగపడాలి.